Je kunt het geconditioneerde lichaam zien als een weerspiegeling van de geconditioneerde geest. Lichaam en geest zijn niet los van elkaar te begrijpen: wat in de geest vastzit, zet zich vroeg of laat ook in het lichaam vast. De conditionering groeit mee met ons lichaam, alsof ze zich laag voor laag in ons heeft genesteld. Toch is het belangrijk te beseffen dat deze conditionering niet onveranderlijk is. Ze leeft slechts bij de gratie van herhaling. Elke keer dat je dezelfde gedachte denkt, dezelfde emotie oproept of dezelfde reactie vertoont, geef je voeding aan dat oude patroon. Een bekend voorbeeld van dit principe vinden we in het experiment van Pavlov. Hij ontdekte dat honden begonnen te kwijlen zodra er voedsel werd aangeboden. Vervolgens koppelde hij een signaal aan het voeren. Na herhaling van deze combinatie begon het signaal alleen al voldoende te zijn om de honden te laten kwijlen, zelfs zonder voedsel. Zo werkt conditionering: wat oorspronkelijk vanzelfsprekend en natuurlijk was, raakt verbonden aan iets wat daar in wezen niets mee te maken heeft. Bij mensen speelt dit proces al vanaf de vroegste jeugd.
De eerste indrukken, ervaringen en reacties uit de relatie met onze omgeving worden diep in ons zenuwstelsel en lichaam gegrift. Deze vroeg gevormde patronen creëren een systeem van overtuigingen, gedragingen en lichamelijke reacties dat we vaak aanzien voor ons ‘zelf’. Maar in werkelijkheid is het niet meer dan een verzameling beelden, ideeën en aannames die we ooit over onszelf en de wereld hebben gemaakt. Op die zelfbeelden reageren we voortdurend, en die reacties drukken zich lichamelijk uit in de vorm van spanningen. Onder blokkades versta ik vooral de chronische spierspanningen die zich onbewust in het lichaam hebben vastgezet. Deze spanningen beperken niet alleen de vrije doorstroming van energie, adem en gevoel, maar ook ons vermogen om spontaan en authentiek te leven. Wie werkelijk wil ontdekken wie hij of zij is, zal de moed moeten vinden deze conditioneringen onder ogen te zien. Dat vraagt om bewustwording: het herkennen van de vaste patronen in denken, voelen en handelen, maar ook het waarnemen van de spierspanningen die daarmee verbonden zijn. Pas door dit te zien, te erkennen en stap voor stap los te laten, kan het lichaam zijn natuurlijke ontspanning hervinden en kan de geest zich openen voor de vrijheid die altijd al aanwezig was.